De eerste tram van lijn 13, komend van de Bos en Lommerweg staat bij de Ringdijk op het punt om Slotermeer binnen te rijden; 30 september 1954.
Op 30 september 2004 was het precies een halve eeuw geleden dat tramlijn 13 naar Slotermeer ging rijden. Twee jaar nadat de eerste bewoners hun huizen in de nieuwe tuinstad hadden betrokken konden zij ook per tram van en naar Slotermeer.
Lijn 13 was in 1950 al vanaf het Mercatorplein naar het Bos en Lommerplein verlengd, maar de grote verlenging naar Slotermeer was de eerste uitbreiding van het tramnet buiten de Ringspoordijk en naar de Westelijke Tuinsteden. Al in de tekeningen van het Algemeen Uitbreidings Plan van 1935 kwamen tramlijnen in de Westelijke Tuinsteden voor. Op het eerste uitgewerkte plan voor de tuinstad Slotermeer uit 1939 staan twee tramroutes ingetekend. Een vanaf het Bos en Lommerplein via de latere Burg. de Vlugtlaan naar de rotonde bij de Anthony Moddermanstraat en een vanaf de Jan van Galenstraat naar de latere Burg. Roellstraat en verder naar de nog te ontwerpen wijk Geuzenveld. Het heeft uiteindelijk een halve eeuw geduurd voordat deze laatste route er geheel was. De aanleg van de rails voor lijn 13 in de Burg. de Vlugtlaan en Slotermeerlaan startte in het voorjaar van 1954 en enkele maanden later kon de nieuwe tramlijn in gebruik genomen worden. Het eindpunt bij de Sloterplas lag nog in een kale vlakte. De ingebruikname vond plaats op 30 september en de zondag daarop maakten vele duizenden mensen van de gelegenheid gebruik om per tram een kijkje te nemen in de nieuwe tuinstad. De toeloop was zo groot dat zelfs extra trams van andere tramlijnen gehaald moesten worden om alle kijklustigen te kunnen vervoeren. In de afgelopen vijftig jaar is het nooit meer zo druk geweest op lijn 13 als op die dag.
Twintig jaar later, op 12 oktober 1974, vond eindelijk de lang verwachte verlenging naar Geuzenveld plaats. Lijn 13 ging nu vanaf de rotonde Slotermeerlaan via de Burg. Roellstraat naar het Lambertus Zijlplein rijden. De tram had hier ook voor het eerst een geheel vrije baan in de middenberm van de weg. Ook Geuzenveld heeft deze maand dus een jubileum, want het is nu dertig jaar geleden dat de tramverbinding hier in gebruik kwam. De laatste uitbreiding van het tramnet in Slotermeer was de aanleg van de tweede tramverbinding vanaf het Mercatorplein westwaarts. Lijn 13 werd verlegd via de route Jan Evertsenstraat - Jan Tooropstraat - Jan van Galenstraat - Burg. Roellstraat. Lijn 13 verliet de oorspronkelijke route en hiervoor in de plaats kwam lijn 14, die vanaf de Bos en Lommerweg via de Burg. de Vlugtlaan en de Slotermeerlaan naar de Sloterplas ging rijden. Deze wijziging ging in op 18 september 1989. Tussen september 2000 en september 2001 reed lijn 13 weer naar het oude eindpunt aan de Sloterplas. In deze periode werd de hoog gelegen trambaan bij het Lambertus Zijlplein afgegraven en enkele meters lager geheel opnieuw aangelegd.
Al weer vijftien jaar heeft Slotermeer twee tramlijnen. Per 12 december 2004 kwam lijn 7 daar als derde lijn bij. Omdat de keerlus op het Bos en Lommerplein in 2003 is verdwenen werd lijn 7 omgelegd naar het Surinameplein. Over het te kiezen eindpunt bestond onenigheid. Uiteindelijk werd besloten lijn 7 te verlengen vanaf het Bos en Lommerplein via de Burg. de Vlugtlaan en Slotermeerlaan naar het eindpunt bij de Sloterplas. Na lijn 13 (1954 tot 1989) en lijn 14 (sinds 1989) is lijn 7 de derde tramlijn die deze route berijdt.
© Erik Swierstra, oktober 2004
Gepubliceerd op
5 reacties
Aanrijding lijn 13
Beste Evert,
Het was 12 aug. 1970 niet 1978 en was een van de zwaarste aanrijdingen binnen het GVB de tram en bus zijn overigens nog wel hersteld.
vr groet
ton van der Smaal
Aanrijding lijn 13
Ik herinner me 12 augustus 1978 weer. In de vroege morgen een zware aanrijding tussen wagen 683 van lijn 13 en bus 423 van nachtlijn 72 op de Burg.De Vlugtlaan bij de Fockstraat. Ik werd wakker van glasgerinkel en omdat Zuidervaart daar op de hoek nog met flessenmelk werkte, dacht ik dat er kratten vielen. Tot ik een uurtje later buitenkwam! De bus was al weg, de tram werd op dat moment weggesleept. Na herstel kwam de 683 als eerste gele gelede tram op straat.
die goeie lijn 13
Als kind, als puber, als vrouw, als moeder ben ik heel wat keertjes met tramlijn 13 van het Bos en Lommerplein naar de stad gereden. Of de andere kant op naar de Sloterplas.
Tijdens elk seizoen was de tram mijn maatje.
Staand, zittend, bijna vallend, als haringen in een tonnetje, maar ook verlegen, uitgelaten, in een lachstuip, verliefd, boos.
Ik heb dus een ècht verleden met lijn 13!!
Reactie van Frits Beutick, 15 februari 2006
De eerste jaren van mijn leven was lijn 13 voortdurend op de achtergrond aanwezig. We woonden aan de David Vosstraat. Wat ik nooit zal vergeten is het door merg en been gaande geluid dat lijn 13 maakte als de tram de bocht om ging van de Burgemeester de Vlugtlaan naar de Slotermeerlaan. Wij woonden niet eens zo dicht naast het kruispunt, maar het hoge gieren van metaal op metaal was zo doordringend dat een oom van mij, die had gevochten in Nederlands Indië, het associeerde met een aanval en in een oorlogsreflex op de vloer van onze woonkamer dook. Nog voor ik de kleuterschool verliet verhuisden we naar Slotervaart, inmiddels zo’n 45 jaar geleden. Maar zelfs nu nog kan ik lijn 13 in gedachten gierend door de bocht horen gaan.
lijn 13
30 september 2009(morgen dus) al weer 55 jaar geleden.
Weet iemand of er nog feestelijkheden zijn?