CJN staat voor Christelijke Jeugdbond van Natuurvrienden
De CJN
Deze vereniging voor jongelui is kort na de oorlog opgericht als christelijke pendant van de ruim 20 jaar oudere NJN (Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie). De CJN bestaat nog steeds, al heet deze sinds 1988 JNM (Jeugdbond voor Natuur en Milieu). Het christelijke karakter van de bond is langzamerhand verloren gegaan.
In Amsterdam-West was er ook een afdeling van de CJN, de Dwergstern geheten, waarvan ik van 1969 tot 1974 lid was. In mijn tijd kwamen de meeste leden eerst vooral uit Oud-West en Oud-Zuid en later vooral uit Nieuw-West. Dit was mede afhankelijk van op welke scholen propaganda werd gemaakt.
Elke week de natuur in
Iedere zaterdag gingen we, gewapend met verrekijkers en laarzen, op excursie. Dat kon dichtbij zijn, b.v. het Amsterdamse Bos, maar ook veel verder weg zoals de Amsterdamse Waterleidingduinen of Waterland. We keken naar alles wat de natuur te bieden had, maar vooral naar vogels. Niet minder belangrijk was de gezelligheid. Jeugdbonders hadden zo hun eigen subcultuurtje met eigen gebruiken, termen en boertigheid. Dat moge blijken uit het jeugdbondswoordenboek te vinden op www.jeugdbond.nl, waar oude en nieuwe jeugdbondstermen worden uitgelegd.
Jan de Vries en Jan Luiten bezig met een loopkeveronderzoek -Foto: collectie Jan Luiten
Hoewel Amsterdam zelf voornamelijk doortochtgebied was naar de geliefde excursiegebieden buiten de stad, werd er toch ook in Nieuw-West wel een enkele excursie gehouden. Ik denk aan de opgespoten terreinen bij Sloterdijk, een eldorado voor allerhande vogels en waar, net voor mijn tijd, zelfs flamingo's werden gezien. De ringdijk werd bezocht voor een planteninventarisatie.
Verder werden er wel kleine onderzoekjes opgestart, zoals bijvoorbeeld naar loopkevers. Deze onderzoekjes bleven echter nogal eens steken in goede bedoelingen.
Allendepark
Dat onderzoekjes ook tot resultaat kunnen leiden, bewijzen de activiteiten van CJN-lid Luit Buurma. Op eigen initiatief inventariseerde hij de vogelrijkdom van het Sloterplaspark benoorden de Allendelaan. Mede op basis van die onderzoeksresulaten is destijds besloten in het gebied zoveel mogelijk de natuur de vrije loop te laten. Daarmee is dit gebied nog een van de weinige niet in cultuur gebrachte restanten van de opgespoten terreinen uit de jaren 50!
Zweefvliegen
Op de Christelijke Scholengemeenschap Pascal aan de Schipluidenlaan was destijds als biologieleraar de heer Van der Goot verbonden. Volkert van der Goot woonde op Meer en Vaart in Osdorp en reed altijd op een oud brommertje naar school.
Volkert van der Goot† -Bron: het boek 'De wilde stad'
Hij was een befaamd kenner van vliegen en met name zweefvliegen. In die hoedanigheid nodigden wij hem een keer uit om een excursie te leiden. Nog zie ik hem door het veen bij Halfweg lopen en onderwijl met zijn schepnet sneller dan het licht een zweefvlieg vangen..... ah, een Syritta Pipiens klonk het al snel. Volkert is in 2001 overleden. Hij was erelid van de KNNV.
-----
De wilde stad
Voor diegenen die geïnteresseerd zijn in de natuur in Amsterdam wil ik nog wijzen op het boek 'De wilde stad'. Dit boek behandelt uitgebreid de natuur in al zijn facetten binnen de gemeentegrenzen van Amsterdam. Het boek is in 2001 uitgegeven door de KNNV ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van die vereniging.
Gepubliceerd op
5 reacties
Kwartje
Hallo Bert,
Het kwartje begint langzaam te vallen. Ik heb jou en je oudere broer door de war gehaald. Wikje woont tegenwoordig in Onstwedde, woon jij daar ook niet in de buurt?
Jou broer Adriaan is waarschijnlijk een jongere broer van jou. Denk je dat hij nog wat zou kunnen vertellen over zijn CJN-tijd? Daar ben ik wel nieuwsgierig naar.
van der goot
Van der Goot en zijn brommertje zegt me nog wel wat. en ook de natuurvriendenclub, waar mijn broer Adriaan ook bij was en, Jan, jouw jongere zus Wikje ook. Wikje en ik zaten op Pascal bij elkaar in de klas tot en met klas drie of vier. Daarna moest ik naar het Cartesius Lyceum.
Een potje met KCN
Ik was aanwezig bij de excursie van Van der Goot. Zijn "net"-snelheid was inderdaad fabelachtig. Het meest onder de indruk was ik nog van zijn glazen potje met watten gedrenkt in cyanide. Dit doodde de vliegen heel snel, en was, naar hij vertelde voldoende voor 80 man. Verder heb ik meer dan drie jaar biologieles van hem gehad. Mijn schrift met aantekeningen bewaar ik nog steeds zorgvuldig.
Ook ik herinner mij de wekelijkse excursies die druk werden bezocht. In de herfst gingen we zelfs in de hele vroege ochtend van Amsterdam naar Zandvoort om daar voor het krieken van de dag aan te komen en vervolgens de vogeltrek te bestuderen. We vonden beschutting een WO-II- bunker. Echt gigantische zwermen van allerlei soorten vogeltjes.
Ook mijn leraar
De heer Van der Goot was ook mijn biologie-leraar in de periode dat ik op het Christelijk Lyceum West zat aan de Jan Tooropstraat. (1963-1968)
Jouw opmerking over zijn brommertje deed mijn herinnering herleven aan een (goed)aardige man die ons het respect voor de natuur probeerde bij te brengen.
cjn tijd
hallo Jan,
Adriaan is de oudste van de vijf broers. Hij deed examen HBS in ik dacht 1968. Hij weet vast nog wel het een en ander over de Cjn. Ook over Vlug en Vaardig. Wat ik me herinner is dat hij een pukkel (zo'n canvas tas) had met hertensporen erop getekend. Hij is nog steeds vogelaar als hobbie. Met Wikje heb ik wel mailcontact gehad. Ze woont inderdaad niet ver van Hoogezand waar ik terecht ben gekomen.